بتن آماده

در ساخت بتن گاه به عوض ساخت بتن در محل کارگاه با استفاده از یک مرکز بتن سازی بتن به صورت آماده و پیش مخلوط شده به کارگاه آورده می شود.قیمت بتن آماده بعلت اینکه بعنوان یک کالا خریداری می شود کمی بیشتر از بتن کارگاهی می باشد.

بتن آماده

  • ·         بتن چیست؟
  • بتن آماده چیست؟
  • ساخت بتن آماده
  • اجزای تشکیل دهنده بتن
  • عوامل موثر در کیفیت بتن
  • بتن آماده

 

 

  • معنی کلمه بتن

کلمه بتن در فرهنگ فارسی اینگونه معنا شده است : بتن .[ ب ِ ت ُ ] (فرانسوی ، اِ) بتن . یکی از انواع مصالح بنائی مرکب از سیمان و آب و ریگ و ماسه که به نسبت های خاص درهم آمیزند و چون اندکی بگذرد چون ساروج سخت و مستحکم شود و زیرپی بنا و پایه را بدان سازند و اسکلت و بدنه را با آن استحکام دهند و چون میله های فلزی و مفتول آهنین در آن گذارند سخت تر گردد و آن را بتن آرمه (بتن مسلح ) گویند. و رجوع به بتن شود.

همچنین معادل انگلیسی آن Concrete و تلفظ آن به آمریکاییUs : /kənˈkriːt/  و به انگلیسیUk : /ˈkɒŋkriːt/ می باشد.

 

  • بتن چیست؟

بتن مخلوطی از سیمان (یا مشابه آن) ،آب و سنگدانه(معمولا شن وماسه یا سنگ شکسته) و البته گاهی افزودنی هایی برای بهتر کردن خواص بتن می باشد.بتن تازه بدلیل داشتن خاصیت خمیری میتواند در هر قالب مورد نظر ریخته شود. خواص بتن قابلیت سفارشی شدن را برای تقریبا هرنوع کاربرد و عملکردی و در طیف گسترده ای از محیط های گوناگون دارند.

بتن ماده ایست بسیار اقتصادی و درصورتیکه از مخلوطی مناسب و مرتبط با کاربرد موردنظر استفاده شود می تواند کارایی خود را تا سالها با کمترین نیاز به نگهداری حفظ کند. گستره ای از انواع گزینه ها مانند رنگ، بافت وجزییات معماری در دسترس اند تا کیفیت و زیبایی بتن افزایش یابد.

 

  • بتن آماده چیست ؟

در ساخت بتن گاه به عوض ساخت بتن در محل کارگاه با استفاده از یک مرکز بتن سازی بتن به صورت آماده و پیش مخلوط شده به کارگاه آورده می شود.این روش دارای مزایای زیادی نسبت به روش بتن سازی در کارگاه است که عبارتند از:

  1. کنترل کیفیت بالا و نزدیک به هم سبب کاهش تغییرات در خواص بتن سخت شده می شود.
  2. استفاده در کارگاههای با فضای کم و شلوغ یا در راهسازیها که امکان دپوی مصالح و ساخت بتن دشوار است.
  3. استفاده از کامیونهای مخلوط کن که در طول حمل از جدایی دانه ها و کاهش کارآیی جلوگیری می کند.
  4. راحتی در ساخت مقادیر کم بتن و بتن ریزی متناوب

قیمت بتن آماده بعلت اینکه بعنوان یک کالا خریداری می شود کمی بیشتر از بتن کارگاهی می باشد. اما با صرفه جویی که در سازماندهی کارگاه در بتن ریزی، کم شدن هزینه ناظر بتن ،مناسب مصرف شدن مقدار سیمان ، کم شدن هزینه کارگران بتن ساز ، جلوگیری از پرت مصالح و عدم نیاز به دپوی مصالح بتن در کارگاه(که به دلایل مختلف ممکن است باعث خرابی آن ها گردد)می شود، جبران می گردد. همچنین کنترل کیفیت بهتر که بتنی به مراتب مرغوبتر و با تغییرات کم تحویل می دهد.

 

  • Ø     ساخت بتن آماده

تولید بتن آماده به دو روش انجام می پذیرد:

  1. نوع سیستم مرکزی (اختلاط تر) : بتن، در یک کارگاه مرکزی ساخته شده و سپس توسط کامیونهای بهم زن به محل کار حمل می شود.
  2. نوع کامیون مخلوط کن (اختلاط خشک) : مصالح در کارگاه مرکزی پیمانه شده لیکن اختلاط حین حمل و یا قبل از تخلیه بتن، در کامیون انجام می شود.

 

  • اجزای تشکیل دهنده بتن

خواص كيفي بتن را مي توان به دو بخش تقسيم نمود:

  • خواص بتن تازه شامل كارآيي، جداشدگي، آب انداختن، جمع شدگي خميري و غيره
  • خواص بتن سخت شده : مي توان آن را به سه دسته تقسيم نمود:
  • خواص مكانيكي و مقاومتي شامل خواص ارتجاعي، مقاومت فشاري(عبارتست از نتیجه ی حاصل از آزمایش مقاومت فشاری نمونه های مکعبی یا استوانهای 7 و 28 روزه بتن ) ، مقاومت كششي و خستگي
  • خواص مربوط به دوام بتن و خوردگي ميلگردها شامل نفوذپذيري در برابر عوامل مهاجم، يخبندان، واكنش زايي با قليايي ها، دوام در برابر سولفات ها، دوام در اثر حمله يون كلر و خوردگي ميلگردها،جمع شدگي ناشي از خشك شدن و خزش
  • خواص فيزيكي و ظاهري بتن مانند وزن مخصوص، درصد هوا، نما و رنگ، خصوصيات حرارتي و انتقال آن، خصوصيات الكتريكي و غيره : می بایست متراکم و صاف بوده و دارای کمترین خلل و فرج و حباب و ترک باشد.

در خواص بتن، خواص اجزاء آن كم و بيش دخيل هستند. اجزاء بتن عبارتند از:

  • سيمان
  • آب : کیفیت آب به دلیل آن که ناخالصی های موجود در آن ممکن است در گیرش سیمان اثر گذاشته و اختلالاتی به وجود اورند مهم است. همچنین آب نامناسب ممکن است روی مقاومت بتن اثر نامطلوب گذاشته و سبب بروز لکه هایی در سطح بتن و حتی زنگ زدن آرماتور بشود. در اکثر اختلاط ها آب مناسب برای بتن آبی است که برای نوشیدن مناسب باشد. به عنوان یک قاعده کلی هر آبی کهPH  (درجه اسیدیته) آن بین ۶ الی ۸ بوده و طعم شوری نداشته باشد می تواند برای بتن مصرف شود. رنگ ً تیره و بو لزوما وجود مواد مضر در آب را به اثبات نمی رساند .
  • سنگدانه ها : شن و ماسه بايد منطبق بر استاندارد هاي ۴۹۷۷(دانه بندي) و ۴۴۶ (مواد ريزتر از ۷۵ميكرون )و ۴۹۷۸ (آزمون كلوخ هاي رسي و ذرات خورد شونده) و آزمون ۴۴۹ (سلامت سنگ دان)،۴۴۸( لس آنجلس) كه بايداین موارد را به آزمايشگاه برسانند و نتايج را با استاندارد ۳۰۲كه به عنوان ويژگي است مطابقت بدهند .
  • افزودني ها (شيميايي و پودري معدني)

 

 

 

کیفیت بتن را خریدار با توجه به مشخصات آن وترکیباتش تعیین میکند. روش متداول برای سفارش دادن بتن تعیین کردن الزامات اجرا می باشد که در حالت کلی همان مقاومت بتن است. دیگرمشخصات اجرایی مانند نفوذپذیری، انقباض و یا دوام هنگامیکه نیاز باشد تعیین میگردند.

تولیدکننده بتن به بهترین نحو مجهز است تا نسبت اختلاط وکارایی بتن مطلوب را مهیا کند. حد مقاومت معمولا توسط طراحی سازه معین می شود تا بتواند درمقابل بارهای احتمالی حین ساخت و درحالت بهره برداری ایستادگی کند.

از دیگر گزینه ها سفارش دادن بتن براساس الزامات ارائه شده برای طرح است. خریدار حدود مقادیر و نوع عناصر تشکیل دهنده ی مخلوط را مشخص می کند که باید تمامی مسوولیت ها را درقبال مقاومت بتن واجرا قبول کند. حدود تعیین شده حداقل سیمان، بیشترین میزان نسبت آب به سیمان و حدود مقادیر پوزولانها و نیز مخلوط های روباره ای را نشان دهد. ( هنگامی مورد استفاده قرار می گیرد که طرح اختلاط مشخصی درگذشته به خوبی نتیجه داده باشد و به خریدار اجازه نمی دهد تا مخلوطی اقتصادی تر(ارزان تر) تهیه کند ویا تغییراتی در منابع مواد مصرفی و مشخصات آنها به گونه ای که در کارایی بتن تاثیر گذار باشد را بدهد).

از مواردی که نشان دهنده کیفیت مطلوب بتن می باشند می توان به مواردی همچون مقاومت ، دوام و وضع ظاهری بتن اشاره کرد.

  • عوامل مؤثر در ایجاد ترک و دوام کمتر در بتن بشرح زیر می باشد:
    1. اسلامپ بالای بتن: در صورت شل بودن بتن بعد از تبخیر آب های مازاد بتن منقبض شده و ترک های مویی و بعضا ترکهای بزرگتر در بتن ایجاد می نماید.
    2. ارزش ماسه ای: با اینکه مقررات استاندارد ایران ماسه شسته با ارزش ماسه ای 72 را جهت تهیه بتن کافی دانسته لیکن براساس تجارب بدست بتن هایی که با ماسه های با ارزش ماسه ای کمتر از 80 الی 85 تهیه گردد , ترک های موئی درفواصل کمتر از یک متر بتن ایجاد می گردد. ( غالبا همین بتن های ترک دار نیز می توانند مقاومت فشاری استاندارد را تأمین نماید)
    3. از موارد دیگری ترکیب بد و منحنی دانه بندی بد مصالح سنگی بتن می باشد.
    4. زمان مصرف: بتن تولیدی که هرچه سریعتر مصرف گردد دارای مقاومت بیشتری بوده و ترک های کمتری خواهد داشت.
    5. نوع سیمان و نگهداری بتن: نوع سیمان مصرفی و روش نگهداری بتن در هوای گرم و سرد در مقاومت و دوام بتن مؤثر می باشد.
    6. در سازه ها و فصول مختلف نوع و تیپ سیمان مصرفی متناسب با شرایط سازه بتنی و درجه حرارت محیط انتخاب گردد.
    7. بتن ریخته شده در هوای گرم باید بطرق مختلف  محافظت شده و گرمای ایجاد شده در بتن که ناشی از واکنش های شیمیائی آن می باشد از آن گرفته شود ( اصطلاحا نسوزد )
    8. بتن ریزی و نگهداری بتن در هوای زیر 5 درجه سانتیگراد توصیه نمی گردد.
    9. اسلامپ: مخلوط خیلی سفت دارای میزان اسلامپ پایین می باشد. دامنه ی معمول اسلامپ برای بیشتر کاربردها بین 3 تا 5 اینچ ( 75 تا 100 میلیمتر) می باشد.برای ساخت وسازهای با قالب لغزنده بیشترین اسلامپ تا 2 اینچ(50 میلیمتر) مورد نیاز است. درحالیکه اسلامپ بالاتر تا سقف 7 اینچ( 175میلیمتر) به طور معمول برای دیوار حائل استفاده میشود. میزان اختلاف مجاز برای اسلامپ حین تحویل بین 1 تا 5/1 اینچ( 25 تا 38 میلیمتر) می باشد. اضافه کردن آب در محل کار جهت افزودن اسلامپ در صورتیکه این میزان افزودن به قدری زیاد نباشد که بتواند باعث جداشدن دانه ها شود و مقاومت ودوام را کاهش دهد مجاز است(حتما باید با هماهنگی و مجوز ناظر پروژه صورت بگیرد).
    10. هوای اضافه شده: هوای اضافه شده به بتن هنگامی که بتن در معرض سیکل یخبندان قرارمی گیرد و یا حتی در حین ساخت حائض اهمیت است، در خیلی از مکانها، بتن هوادار گزینه ی معمول است. میزان هوای هدف بستگی به ابعاد سنگدانه ی درشت بتن دارد و بازه ی معمول آن بین 4 تا 6 درصد حجم بتن است. میزان اختلاف مجاز برای میزان هوای بتن هنگام تحویل 5/1 درصد است.

گزینه های متنوعی برای افزودنی ها نزد تولیدکننده ی بتن آماده وجود دارد. مخلوط های شیمیایی می توانند تسریع کننده و یا کندگیر کننده ی شکل گیری مشخصات بتن برای رسیدن به مرحله اجرا و اتمام کار در هوای سرد وگرم می باشند. مخلوط های کاهنده ی آب برای افزایش اسلامپ بتن بدون اضافه کردن آب به آن به کار می روند. فیبرهای مصنوعی پتانسیل ترک خوردگی های انقباضی خمیری بتن را کاهش می دهند. استفاده از رنگ وسنگدانه های مخصوص مشخصات ظاهری و زیبایی بتن را افزایش میدهند.

 

  • حمل  و تحویل بتن آماده

بتن بسته به نوع مخلوط آن و نیز شرایطی که طی بتن ریزی وجود دارد خاصیت خمیری خودرا تا چندین ساعت حفظ می کند. بنابراین مدت زمان کافی برای بتن ریزی و اتمام کار وجود دارد.

بتن معمولا در مدت زمانی بین 2 الی 12 ساعت پس از مخلوط شدن شروع به سخت شدن می کند. و این سخت شدگی و کسب مقاومت برای ماه ها و یا حتی سالها ادامه خواهد داشت(البته درصورتی که در روزهای اولیه به صورت مناسبی عمل آوری شده باشد)

تراک میکسر: دستگاهی که وظیفه اش مخلوط نگه داشتن بتن تا زمان تخلیه در محل مورد نظر است.مخلوط کردن حین حمل این اجازه را می دهد که بتن با تغییرات کمتر و با تأخیر قابل استفاده باشد لیکن ظرفیت این نوع کامیونها کمتر از ظرفیت کامیونهای حمل کننده بتن آماده می باشد.جهت رفع عیب کاهش ظرفیت، پاره ای اوقات بتن تا حدی در کارگاه مرکزی مخلوط شده و بقیه اختلاط در راه صورت می پذیرد. بایستی توجه داشت که بهم زدن یا مخلوط کردن که توسط دوران مخلوط کن صورت می گیرد تفاوت دارد. سرعت بهم زدن بین 2 تا 6 دور در دقیقه است در حالی که سرعت مخلوط کردن بین 4 تا 16 دور در دقیقه می باشد. (طبق استاندارد BS 1929:62 حداقل سرعت مخلوط کردن 7 دور در دقیقه). سرعت مخلوط کردن در میزان سخت شدن بتن تأثیر داشته و کل تعداد دوران با دور مخلوط کن کنترل کننده یکنواختی مخلوط می باشد. (هر دو نوع مخلوط کردن و بهم زدن در استانداردASTMC 94-83 به حد 300 دور در محدوده شده اند).

بتن باید تا 5/1 ساعت بعد از مخلوط کردن در محل نهایی ریخته شود. درحالتی که بتن در راه مخلوط می شود، نیازی نیست که آب قبل از آغاز مخلوط کردن اضافه شود. لیکن برطبق استاندارد BS 5328:81 زمانی که سیمان و سنگدانه های مرطوب مجازند در تماس با یکدیگر باقی بمانند ، نباید از 2 ساعت بیشتر شود. این محدودیت ها در جهت اطمینان بالا بوده و تجاوز از آنها به شرطی که تأثیر معکوسی بر مقاومت بتن نداشته و مخلوط برای تراکم با کارآیی کافی باقی بماند، مانعی ندارد.

تحویل بتن : بتن به صورت حجمی فروخته می شود (متر مکعب ویا یارد مکعب). بتن هنگامیکه از تراک میکسر تخلیه میشود در شرایطی تازه و سخت نشده است. آن حجم از بتن که تحویل داده میشود براساس چگالی بتن و یا وزن  واحد آن محاسبه می گردد.

یک یارد مکعب بتن وزنی معادل 4000 پوند (2 تن) ، یک متر مکعب آن (تقریبا 3/1 یارد مکعب) وزنی معادل 2400 کیلوگرم دارد.ظرفیت متعارف یک تراک میکسر بین 8 تا 12 یارد مکعب است. (5 تا 9 مترمکعب) . البته بهتر است همیشه 4 تا 10 درصد بیشتر از میزان تخمین زده شده در طرح بتن سفارش دهید. این میزان اضافی برای پرتی بتن یا تراوشات آن، گود برداری اضافی، پوشش قالبها، ازدست دادن هوای اضافه شده در زمان بتن ریزی، نشست مخلوط خیس، مقداری که در تراک میکسر باقی می ماند وتغییر در حجم بتن مصرف می شود(حجم بتن سخت شده 1 تا 2 درصد کمتر از بتن تازه است).

زمان بندی تحویل : به جهت آنکه بتوانید زمانبندی ساخت و ساز را انطباق بدهید، تحویل بتن آماده را نیز زمانبندی نمایید. سازنده را از آدرس صحیح، موقعیت و ماهیت بتن ریزی و زمان تخمینی تحویل آگاه نموده و پیش از موعد تحویل با سازنده ی بتن آماده تماس گرفته و آخرین هماهنگی ها را انجام دهید. بتن محصولی فاسدشدنی است، بنابراین کارگران ساختمانی باید برای انجام عملیات بتن ریزی هنگامیکه تراک میکسر می رسد آماده باشند. سازنده را از هرگونه تغییر درزمانبندی ویا متوقف شدن کار سریعا مطلع کنید. مطمئن شوید که تراک میکسر دسترسی صحیح و مناسبی به محل بتن ریزی داشته باشد. ماشین حمل بتن وزنی بالغ بر 60000 پوند (27000 کیلوگرم) داشته و ممکن است که قادر به حرکت روی خاک های سست وجداول مناطق مسکونی وبیراهه ها نباشد.

 

مشاهده سبد درخواست